Wilco Wealth Management-ի Մարդկային ռեսուրսների կառավարման տնօրեն Եվգենյա Տրապեզնիկովան հանդես է եկել Երևանում անցկացված «Առաջնորդության գինը» (The Cost of Leadership) 13-րդ ամենամյա տարածաշրջանային մարդկային ռեսուրսների կառավարման (ՄՌԿ) համաժողովում, որտեղ վարել է «Որոշումների կայացման գինը» (The Cost of Decision Making) խորագրով հակապանելային քննարկումը։
Երկխոսություն, այլ ոչ թե դասախոսություն
Պատրաստի պատասխաններ ներկայացնելու փոխարեն Եվգենյան մասնակիցներին հրավիրել է միասին քննարկելու հարցեր, որոնք կառուցված էին դահլիճում գտնվող ղեկավարների իրական երկընտրանքների շուրջ։ Նա առաջարկել է կշռադատել, թե ինչն է ավելի շատ վնասում թիմին և բիզնեսին՝ սխալ որոշումը, թե՞ ընդհանրապես որոշման բացակայությունը։ Մասնակիցները սեփական բառերով ձևակերպել են, թե ինչն է որոշումների կայացումը դարձնում բարդ։
Հիմնական եզրահանգումներ
Յուրաքանչյուր որոշում ունի իր գինը
Եվգենյան մասնակիցներին հրավիրել է որոշումներին նայել դրանց գնի տեսանկյունից։ Որոշ ծախսեր հնարավոր է հաշվարկել՝ ժամանակ, ռեսուրսներ, զոհաբերված այլընտրանք։ Մյուսներն ավելի դժվար են նկատվում։ Նա նկարագրել է որոշակիության գինը. հենց որ որոշումը կայացվում է, իրադարձությունների բոլոր մյուս տարբերակները փակվում են, և ղեկավարը պատասխանատվություն է ստանձնում միայն այս մեկի համար։ Նա մատնանշել է նաև որոշում չկայացնելու գինը. կարող է թվալ, թե այն ոչինչ չարժե, մինչդեռ մյուսների համար հաշիվը շարունակում է աճել՝ անորոշության, կասեցված գործընթացների և սպասման տեսքով։ Նրա մոտեցմամբ՝ հարցն այն չէ՝ վճարել, թե ոչ, այլ այն, թե արդյոք պատրաստ ենք տեսնելու, թե ինչ գնով ենք դա անում։
Բարդ որոշումներ կան ցանկացած մակարդակում
Փորձը չի վերացնում բարդ որոշումները։ Պաշտոնի աճին զուգընթաց փոխվում է ոչ թե այն, թե արդյոք որոշումը բարդ է, այլ այն, թե ինչու է այն բարդ։
Սկսել՝ հասկանալով, թե ինչն է այն դարձնում բարդ
Եվգենյայի խոսքով՝ առաջին քայլը հասկանալն է, թե կոնկրետ ինչն է տվյալ որոշումը դժվարացնում։ Նա առանձնացրել է վեց հնարավոր աղբյուր՝ վերաբերմունքը խնդրի նկատմամբ, չիմանալը, թե ինչպես անել, գործիքների բացակայությունը, հուզական կշիռը, անորոշ ռիսկը և սխալվելու վախը։ Դրանցից յուրաքանչյուրի դեպքում նա քաջալերել է ղեկավարներին իրենց ուղղորդող հարց տալ, օրինակ՝ «Ինչո՞ւ եմ այս որոշման հետ կապված այսպիսի զգացմունքներ ապրում» կամ «Ի՞նչ կլինի, եթե պարզվի, որ որոշումը սխալ էր», և այնուհետև որոշել՝ մեղմե՞լ դժվարությունը, շրջանցե՞լ այն, թե՞ հաղթահարել։ Նա նշել է, որ պատասխանները ղեկավարի փոխարեն որոշում չեն կայացնի, բայց ցույց կտան, թե ինչ է անհրաժեշտ այն կայացնելու համար։
Փակուղուց մինչև որոշում
Ամփոփելով՝ Եվգենյան առաջարկել է պարզ հաջորդականություն.
- Անվանել այն, ինչը որոշումը դարձնում է բարդ
- Տեսնել, թե ինչն է պակասում որոշում կայացնելու համար
- Հավաքել տվյալները, գործիքները և աջակցությունը
- Նախապատրաստել գործողությունների սցենար
- Որոշում կայացնել գիտակցաբար, այլ ոչ թե ընկնել կատարելության հետևից
Միասին մտածելով
Բարձրացված մեկ այլ հարց վերաբերում էր նրան, թե արդյոք ղեկավարը պետք է դժվարին որոշման բեռը միայնակ կրի, և թե կարելի՞ է արդյոք կիսել դրա գինը, և երբ է անհրաժեշտ երկրորդ կարծիքը։ Եվգենյայի խոսքով՝ ղեկավարները պարտավոր չեն ամբողջ ծանրությունը միայնակ կրել։ Այնուամենայնիվ, որոշումների կայացման բեռը կիսելը չի նշանակում պատասխանատվության տեղափոխում կամ մեղքի բարդում այլ անձի վրա։ Վերջնական պատասխանատվությունը միշտ մնում է ղեկավարի վրա։ Փոխարենը ճիշտ գործընկերը, այդ թվում՝ ՄՌԿ մասնագետը, ղեկավարին տալիս է մեկին, ում հետ նա կարող է միասին մտածել հարցի շուրջ. նա առաջարկում է կողքից, ավելի չեզոք հայացք, ռիսկերի և ժամկետների գնահատական, գործընթացի և նախադեպերի վերլուծություն, ինչպես նաև որոշումը վերջնական դարձնելուց առաջ այն ստուգելու հնարավորություն։ Ռիսկերի կառավարման հարցում Եվգենյան առաջարկել է նույն կարգապահությունը՝ մասնատել որոշումը, նշել, թե ում և ինչի վրա է այն ազդում, հստակեցնել հետևանքները և թե ով կարող է դրանց ուղղությամբ քայլեր ձեռնարկել, և գտնել ճիշտ մարդուն՝ հարցը նրա հետ մշակելու համար։
Նախապատրաստված, այլ ոչ թե կատարյալ
Եվգենյայի եզրափակիչ ուղերձն էր՝ դադարել ձգտել կատարյալ որոշման և նպատակ դնել կայացնելու նախապատրաստված ու պատասխանատու որոշում։ Նպատակը երբեք չի եղել բարդ որոշումները պարզ դարձնելը, այլ մարդկանց մեկնարկային կետ տալը։
Նման քննարկումների միջոցով Wilco-ն շարունակում է իր ներդրումն ունենալ առաջնորդության և կազմակերպությունների աճի վերաբերյալ տարածաշրջանային ու համաշխարհային քննարկումների օրակարգում։
